• 18/07/2024
  • Hoşgeldiniz

Dudak yarıkları gelişimi olumsuz etkiliyor

  • 14.12.2021

Üst dudakta, damakta veya ikisinde birden bulunan açıklık olarak tanımlanan dudak ve damak yarıkları, bebeğin büyümesini ve gelişimini olumsuz etkiliyor. Cerrahi müdahalelerle yarık onarımı yapıldığını ifade eden uzmanlar, dudak veya damak yarığı olanlarda işitme, dil, konuşma ve beslenme bozuklukları görülebileceğine dikkat çekiyor. 

Hamileliğin üçüncü ayında oluşuyor

Dil ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Gebeliğin ikinci ayında dudağa, üçüncü ayında damağa ait yapılar birleşir. Bu birleşmenin uygun şekilde gerçekleşmediği durumlarda yarık dudak, yarık damak veya dudak-damak yarığı ortaya çıkar. DDY’de anatomik olarak tüm yapılar bulunmaktadır fakat bu yapılar olması gerektiği gibi birleşmemiştir ve normalde olması gerekenden daha küçüktür.” dedi.

Sigara ve alkol kullanımı etkili olabilir

Dil ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Dudak damak yarıklarının nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel (hamileliğin özellikle ilk üç ayında sigara/alkol kullanımı, virüs maruziyeti, kullanılan bazı ilaçlar, vb.) faktörlerden kaynaklanmakta bazen de bir sendroma bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.” diye konuştu.

İşitme, dil, konuşma ve beslenme bozuklukları görülebilir

Dudak ve/veya damak yarıklarında cerrahi müdahalelerle yarık onarımı yapılır. DDY’li bebeklerde dil ve konuşma terapistleri ilk andan itibaren beslenme ve yutma takibinde rol oynar. İlerleyen dönemlerde iletişim, dil ve konuşma gelişimini takip ederek bu alanlarda görülebilecek sorunlara müdahale eder.

DDY’li bir bebekte ilk ele alınması gereken alanın beslenme olduğunu ifade eden Dil ve Konuşma Terapisti Ayşegül Yılmaz, “Bebekler memeyi veya biberonu kavramakta zorlanabilir, emme için gerekli olan ağız içi basıncı sağlayamayabilir. Beslenme esnasında alınan süt veya mama bebeğin burnuna kaçabilir ayrıca beslenirken fazla hava yutabilirler. Uygun olmayan pozisyonda beslenen bebeklerde orta kulakla ilgili problemler de görülebilir.” uyarısında bulundu.

Bebeğin büyümesi etkilenebilir

Emmede güçlük yaşayan bebeklerin beslenmesi uzun sürdüğünden beslenirken aldıkları enerjiyi beslenme esnasındaki çabayla harcadıklarını ifade eden Yılmaz, ”Bu sorunlar bebeğin kilo almasını ve büyümesini etkileyebilir. Bebeğin büyüme ve gelişiminin sağlanması için beslenme pozisyonu, süresi ve sıklığının düzenlenmesi ve uygun beslenme ekipmanın seçilmesi önem taşımaktadır. Bazı durumlarda ameliyata kadar yarığı kapatarak emme ve beslenmenin düzenlenmesini sağlayacak beslenme aparatları ya da yarık genişliğini azaltmak ve burnun şekillendirilmesini sağlamak için kullanılan damak-burun şekillendirme aparatları da uygulanmaktadır.” diye konuştu.

DDY’li bireylerde ek bir engel/sendrom varlığı, orta kulak enfeksiyonu, işitme kaybı gibi durumlar söz konusu olmadığında dil gelişiminde gecikme beklenmez. 

Damak onarımı yapılmamış çocuklarda anatomik farklılıklar nedeniyle konuşma sesleri hatalı çıkabilir. Damak onarımı sonrasında da konuşma seslerinin anatomik sorunlardan ya da yanlış öğrenme nedeniyle devam ettiği görülebilir. 

Anatomik yapılardan kaynaklanan konuşma bozuklukları için öncelik cerrahi müdahale iken işlevsel bozukluklarda önceliğin konuşma terapisi olduğunu kaydeden Yılmaz, “Dil ve konuşma terapistleri DDY’li bireyleri bebeklikten yetişkinliğe kadar takip etmektedir. Erken dönemde beslenme müdahaleleri ve aile bilgilendirmesi şeklinde desteklerken ilerleyen dönemde birebir terapiler gerçekleştirirler.” diye konuştu.